De Triceratops

De Triceratops behoort tot de dinosaurussen en wel tot de Ceratopsidae familie. Een volgroeide Triceratops kon 9 meter lang en 3 meter hoog worden. Zijn gewicht kon oplopen tot 5 a 6 ton.

De Triceratops ontleent zijn naam aan het uiterlijk van zijn schedel: 'tri' is drie, 'ceras' is afgeleid van keratos hetgeen hoorn betekent en 'oops' betekent gezicht. De Triceratops heeft m.a.w. drie hoorns in zijn gezicht, een korte hoorn en twee grotere neushoorns. De achterkant van zijn schedel is uitgegroeid tot een groot nekschild.

 

De Triceratops leefde tijdens het Boven Krijt in Noord Amerika. Het was een logge, trage, vreedzame viervoeter. Het was een planteneter die zijn geweldige bek gebruikte om struiken te vermalen. Zijn belangrijkste vijand was de Tyrannosaurus Rex. Zijn drie horens en het grote nekschild gebruikte hij om zich tegen de Tyrannosaurus Rex te verdedigen.

De in het museum tentoongestelde schedel van een Triceratops werd gevonden in de Lance Formatie bij Lighthing Creek, Wyoming, USA. Hij leefde 60 tot 70 miljoen jaar geleden, ten tijde van het Maastrichtien in het Boven Krijt. De schedel is in 1956 verkregen door ruil: Het Peabody Museum van de Yale University, Newshaven, USA, wilde de schedel afstaan in ruil voor een verzameling fossielen afkomstig van het eiland Timor.

Het uitsterven van de dinosaurussen

De laatste dinosaurus overleed circa 65 miljoen jaar geleden. Dit is voor geologen de grens tussen het Krijt en het Tertiair. Deze overgang kenmerkt niet alleen het uitsterven van de dinosaurussen. Ook vele andere organismen stierven massaal uit. Dit massale uitsterven van organismen is niet karakteristiek voor de Krijt-Tertiair grens. Ook tijdens bijvoorbeeld de overgang van de Perm naar de Trias, zo'n 250 miljoen jaar geleden, stierven organismen massaal uit.

Een verklaring voor het uitsterven van de dinosaurussen die op dit moment de meeste aanhangers heeft, gaat er vanuit dat 65 miljoen jaar geleden een enorm grote meteoriet op het aardoppervlak is ingeslagen. De inslagkrater van deze meteoriet, de Chicxulub krater, is teruggevonden in de ondergrond van het schiereiland Yucatan in Mexico.

de Chicxulub inslagkrater

De Chicxulub inslagkrater is 65 miljoen jaar geleden ontstaan doordat een meteoriet, met een diameter van ongeveer 10 km en een snelheid van ca. 75.000 km/uur het aardoppervlak raakte. Er ontstond een krater met een diameter van circa 200 km.

Tijdens deze meteorietinslag kwam zeer veel energie vrij, 4 miljard maal meer energie dan bij de atoombom die op Hiroshima viel. De ondergrond werd verbrijzeld en als grotere en kleinere deeltjes de lucht in gestoten. Veel van deze deeltjes bevonden zich in gesmolten toestand. Waar mogelijk zette dit warme materiaal de aarde in de fik. Het weggestoten materiaal en de roetdampen die ontstonden als gevolg van de wereldwijde branden zorgden ervoor dat het zonlicht de aarde jarenlang niet kon bereiken. Hierdoor werd het enige tijd ijzig koud op aarde.

Als gevolg van deze processen stortte het rijk van zowel de planten als de dieren volledig in. De voedselketens werden verbroken en het massaal uitsterven van organismen was het gevolg. Slechts enkele organismen overleefden de ramp. Uit deze organismen ontstonden in het Tertiair weer nieuwe levensvormen. Ook de dinosaurussen overleefden deze abrupte veranderingen niet; hun 150 miljoen jarige heerschappij was voorbij.

Dat de meteorietinslag die 65 miljoen jaar geleden de Chicxulub krater vormde een wereldwijd effect had heeft men aannemelijk kunnen maken met de volgende vondsten:

• Wereldwijd is op de Krijt-Tertiair grens een dun laagje sediment aangetroffen dat 1000 maal zoveel iridium bevat als normaal is in gesteenten van de aardkorst. lridium is een zeldzaam element op aarde, maar is in de rest van ons zonnestelsel algemeen. Men gaat er van uit dat de iridium die op de Krijt-Tertiair grens gevonden is door de meteoriet die de Chicxulub krater vormde is aangevoerd.
• Op de Krijt-Tertiair grens zijn, eveneens wereldwijd, in mariene afzettingen kleine bolletjes met een diameter van een paar mm gevonden. Deze bolletjes blijken gekristalliseerde tectieten te zijn. Tectieten ontstaan bij een meteorietinslag. Door de warmte die tijdens de inslag vrijkomt smelt het omringende gesteente en wordt als kleine druppeltjes weggeschoten. Deze druppeltjes stollen in de lucht als glas en vallen terug op de aarde.