beginpagina

de Belgische Nike


Inleiding

nike hercules mim-14b

Na nagenoeg 30 jaar werden op 30 okt 1990 de beide Belgische Missiles Wings, 9 en 13 WMsl, ontbonden. Op dat ogenblik werden ze weliswaar 9e en 13e GpOps genoemd.
Het Nike wapensysteem was van 1959 tot 1990 operationeel bij de Belgische Luchtmacht.

Het is niet de bedoeling hier de volledige geschiedenis van de Belgische Nike te vertellen, alleen mogen we deze periode van de koude oorlog, uit respect voor het personeel, niet vergeten! Tegelijk is het een stuk uit de geschiedenis van de Belgische Luchtmacht.



De Organisatie

De Belgische Nike bestond uit een Groepering Missiles, een Steunwing Missiles en de 2 operatie Wings, de 9e Wing Missiles en de 13e Wing Missiles met hun 4 Smaldelen uitgerust met het "Nike, Air Defence Guided Missile" systeem.

Klik hier, voor enkele wetenswaardigheden van het Nike, Air Defence Guidance Missile systeem in .pdf format



GpMsl
goto 9 WMsl... WS Msl goto 13 WMsl...


Groepering Missiles

De opdracht van GpMsl bestond erin een verbindingsstaf te zijn met de Staf van de Tactische Luchtmacht en had aldus een belangrijke rol in de organisatie en de coördinatie van de Missiles eenheden.





Steunwing Missiles

De WSMsl, beter gekend als DSU, alhoewel dit maar een onderdeel is, had als opdracht het geven van technische en logistieke ondersteuning aan de beide operationele wings, zodat deze hun opdracht zo doeltreffend mogelijk konden uitvoeren.

De WSMsl was gevestigd in Düren, in Grefrath was een "Steun Detachment", om vlugger steun te kunnen bieden aan de noordelijk gelegen eenheden.


9 Wing Missiles

bij wijze van anekdote ... De Staf van de 9 WMsl was gehuisvest in Grefrath. De Staf coördineerde de werking van de 4 smaldelen op gebied van personeel, militaire veiligheid, operaties en logistiek.

Het was van het grootste belang dat de beroepskennis van het operationele personeel op peil werd gehouden. Door het organiseren van veelvuldige controles en oefeningen werd het personeel en materieel klaar gehouden voor de opdracht.

De commandopost van de Wing, de Wing Ops of "Battalion Operation Centre" (BOC), was ook bemand door stafpersoneel.

Blader eens in het Guldenboek van de 9 WMsl ...


De Smaldelen


54 Smaldeel

de geschiedenis ... In Xanten was het 54 Smd gehuisvest.
Het 54 Smaldeel was operationeel van Sep 1971 tot Nov 1989. Bij de aanvang, in 1962, werd de eenheid ingezet als "trainingssmaldeel".

Het kenteken van het smaldeel was een "Zilveren Arend in Blauwe Ring", met de spreuk: "quaerens quem devoret" (zoekend wie ik zal verslinden).



55 Smaldeel

de geschiedenis ... Het 55 Smd was ontplooid in Kapellen-Erft en had als kenteken de "Gevleugelde Pijl".
De eenheid was in dienst van Mei 1962 tot Jun 1985.

De families van het 55 Smd en 53 Smd woonden in Grevenbroich.





56 Smaldeel

de geschiedenis ... In Grefrath was het 56 Smd gestationeerd. Het smaldeel onderscheidde zich van de anderen, omdat in hetzelfde kwartier de Staf van de 9 WMsl was gevestigd. Deze toestand als "Colocated" smaldeel werd bevestigd door de inplanting van de Wing Ops op de BCA van het 56 Smd.
Het smaldeel was operationeel van Nov 1963 tot Jun 1990.

De omcirkelde "Zilveren Cocotte" of het "Witte Zwaantje", een uit papier gevouwen vogel, was het kenteken van het 56 Smd.

De families woonden in Kempen, op een tiental kilometer van Grefrath.


57 Smaldeel

de geschiedenis ... In Erle was het 57 Smd ingeplant. Aanvankelijk was het een smaldeel dat afhankelijk was van de 13 WMsl, maar door de geografische ligging, het meest noordelijk van de Belgische Nike eenheden, was het bijna vanzelfsprekend dat het 57 Smd overkwam naar de 9 WMsl en de plaats innam van het 53 Smd dat overging naar de 13 WMsl.
De eenheid was actief van Okt 1975 tot Sep 1983.

Het kenteken van het 57 Smd was de "Zwarte Panter, klaar voor het gevecht", op blauwe achtergrond.

naar boven ...

13 Wing Missiles

De 13 WMsl, bij de aanvang 3 WTTGL genoemd (3 Wing Telegeleide Tuigen Grond Lucht) was de eerste Europese Wing.
Er was nog een lange weg te gaan toen, op het einde van 1959. Omdat de voorziene sites in het toenmalige West-Duitsland nog niet klaar waren, duurde het nog tot 1962 voor de 13 WMsl zich in Dueren kon vestigen.

De opdracht van de Staf was identiek aan deze van de 9 Wing.



De Smaldelen


50 Smaldeel

de geschiedenis ... In Dueren was ook het 50 Smd gevestigd, als "Colocated" smaldeel van de 13 WMsl, was de Wing Ops op de BCA ingeplant.
Het 50 Smaldeel was, in Okt 1959, de eerste Belgische Nike eenheid, deze werd ontbonden in Jan 1990.

Het kenteken van het 50 Smd was de "Zwaluw op Rode Cirkel", met als motto:"Compos Sui" (Maître de Soi).


51 Smaldeel

de geschiedenis ... Het 51 Smd was het meest zuidelijke smaldeel en was ontplooid in Blankenheim.
De eenheid was in dienst van Okt 1959 tot Nov 1989.

De "Zilveren Arend in Rode Ring" met het motto:"quaerens quem devoret" was het kenteken van het 51 Smd.




52 Smaldeel

de geschiedenis ... Het 52 Smd werd in Euskirchen gestationeerd.
Het smaldeel was actief van Okt 1959 tot Jul 1984.

Het kenteken van het 52 Smd was het "Hulstblad met 3 Hulstbessen, omringd door een Gouden Gordel", met het motto:"Qui s'y frotte, s'y pique".



53 Smaldeel

de geschiedenis ... Van het 53 Smd weten we dat het eerst deel uitmaakte van de 9 WMsl en in 1978 overging naar de 13 WMsl. De vestigingsplaats van het 53 Smd was Kaster. De eenheid was operationeel van Dec 1959 tot Sep 1983.

De "Gouden Draak", oorspronkelijk een persoonlijk pilotenkenteken, was het kenteken van het 53 Smd.

Samen met de families van het 55 Smd woonde men in Grevenbroich.

naar boven ...

Tot slot

Na de opstart en groeipijnen werden in de loop van de jaren allerlei aanpassingen, verbeteringen en modificaties aangebracht zowel aan het wapensysteem, als aan de organisatie.
De Belgische Nike eenheden groeiden uit tot een goede en gerespecteerde partner in de 2 ATAF sector van de Nato verdedigingslijn tegen het Oost-Blok.
Er kwam een nogal abrupt einde aan, toen in 1987 werd besloten het wapensysteem niet te vervangen door de "Patriot", zoals wel gebeurde bij de meeste Nato-partners. België zou een groot gat laten in de verdedigingslijn. De Nato probeerde met allerlei voorstellen het tij nog te keren, zelfs het materieel van het Patriot-wapensysteem in bruikleen nemen, met een Belgische bemanning was onbespreekbaar.
In 5 jaar tijd zal de Belgische Luchtmacht zijn belangrijke rol in de luchtverdediging zien verdwijnen.
Zelfs de val van het Oost-Blok, doet niets af aan het feit dat de Nato verzwakt uit deze beslissing kwam. België werd een zeer zwak broertje in de Nato en bleek ook een niet zeer loyale bondgenoot te zijn.
Het personeel bleef een beetje verweesd, een beetje treurig en een beetje verbitterd achter ...



klik per klik door de presentatie

Nike remembrance

als herdenking aan de Belgische Nike
zonder woorden, zonder mensen,
alleen indrukken, ...




En nog dit...

De sites en de kazernes liggen er nu verlaten en vervallen, soms overwoekerd bij. Veel gebouwen zijn ten prooi gevallen aan vernietigingen.
Soms zijn de sites ingenomen door veehouders of werden ze overgenomen door diensten zoals het "THW", zeg maar de civiele bescherming. Hier en daar wordt een kazerne gebruikt als opvangcentrum voor inwijkelingen of hebben ze plaats moeten maken voor nijverheids- of winkelcentra.
Maar het mooiste initiatief vindt men in Kapellen-Erft, waar de LCA, met respect voor de typische militaire gebouwen en zonder dit stukje koude oorlog, dit stukje geschiedenis te verloochenen, deel uitmaakt van het kunsten-park, Stiftung Insel Hombroich.

Klik hier en wandel door de kazerne van Grefrath 20 jaar later.

naar boven ...

Mijn favoriete Nike en Patriot links

Memorial site van de Belgische Nike
Vriendenkring van 13 WMsl
Website vol technische en historische info
White Sands Missile Range museum
The Nike Historical Society
Don Bender's Nike sites
Het Patriot wapensysteem
Raytheon, de fabrikant van de Patriot

top ...
beginpagina